Obecnie posługujemy się coraz to nowszymi technologiami. Komputery, o których marzyli niegdyś twórcy science-fiction, stają się rzeczywistością.
Powstają komputery o niekonwencjonalnych rozwiązaniach, takie jak np. komputer optyczny. Tego typu projekty zaliczamy do piątej generacji komputerów,
która, tak samo jak zerowa, nie jest przez wszystkich podawana. Aby zrozumieć obecne wynalazki techniczne, należy się zapoznał z ich początkami, w tym
przypadku z komputerami generacji zerowej.
Czym jednak jest ta zerowa generacja? Komputery do niej należące to maszyny, które powstały jeszcze przed lepiej nam znanymi, elektronicznymi maszynami
cyfrowymi. Posiadały one możliwości dzisiejszych prostych kalkulatorów. Cechą która je wyróżnia jest brak jakichkolwiek elementów elektronicznych, czyli
np. lamp elektronowych i tranzystorów. Zamiast tego były konstruowane na elementach mechanicznych lub elektromagnetycznych. W pierwszym przypadku
przykładem może był model Z1, który jako pierwszy posiadał liczby zmiennoprzecinkowe. W drugim przypadku przykładem jest model Z3. Był to pierwszy
w pełni automatyczny komputer, posiadał zmienny program. Tak samo jak Z1 został zbudowany przez Konrada Zuse. Przy budowie komputerów zerowej generacji
starano się także wykorzystał gotowe już arytmometry elektromechaniczne. Było tak w przypadku maszyny do fakturowania w PARK.
Podstawowymi cechami komputerów zerowej generacji oprócz zupełnego braku elementów elektronicznych, było także posiadanie oddzielnej pamięci programów i
danych o różnej organizacji i formacie. Była to tzw. architektura harwardzka, czyli pamięć danych programu jest oddzielona od pamięci rozkazów. Komputery
tej generacji charakteryzowały się szybką pamięcią o pojemności od kilku do kilkudziesięciu słów. Niekiedy była ona złożona z samych rejestrów. Ich pamięć
pomocnicza była zapisana na papierowej perforowanej taśmie, natomiast pamięć stała istniała w postaci przełączników. Generacja zerowa charakteryzowała się
arytmetyką dziesiętną lub niekiedy dwójkową. Ważną cechą tych komputerów, był fakt, że na ogół nie były one maszynami Turinga. Jak na tamte czasy posiadały
całkiem dużą szybkość rozkazów, osiągającą nawet do kilku na sekundę. Komputery te były programowane w języku maszynowym, wyjątek stanowi model Z4, który
posiadał asembler, czyli język programowania niskiego poziomu.
Dzięki komputerom zerowej generacji, maszyny zyskały kilka nowych osiągnięć. Było to m.in. wprowadzenie do ich działania arytmetyki binarnej i liczb
zmiennoprzecinkowych oraz rozkazów warunkowych. Powstał język programowania - asembler, podprogram, mikroprogram oraz podział urządzenia na bloki, a
dokładnie to na arytmometr, pamięć, jednostkę sterującą i urządzenia wejścia/wyjścia.
W omawianiu tego typu komputerów, należy zwrócił uwagę na to, że nie zalicza się ich do maszyn analitycznych. Czasami do generacji zerowej, zalicza się
historyczny już komputer ENIAC, co jest błędem, bo chociaż posiada prymitywną budowę, to jednak jest zbudowany przede wszystkim na lampach elektronowych.
Do polskich konstrukcji zaliczanych właśnie do zerowej generacji, możemy wyróżnił wspomniany już wcześniej PARK, czyli Programowany Automat Rachunków
Krakowianych, PARC oraz GAM-1, komputer doświadczalny służący jedynie celom dydaktycznym.
Po generacji zerowej nastąpiła pierwsza generacja, której komputery były budowane na lampach elektronowych. Komputery drugiej generacji były konstruowane
głównie w oparciu o tranzystory. Na układach scalonych zarówno małej jak i średniej skali integracji były budowane komputery generacji trzeciej, np. Odra
1305. Czwarta generacja to już komputery tworzone na układach scalonych o wielkiej skali integracji, czyli np. komputery osobiste, w tym laptopy. Ostatnia
nie przez wszystkich uznawana jeszcze generacja, to generacja piąta, której komputery są tworzone w oparciu o niekonwencjonalne rozwiązania.
Widzimy zatem, że nasze współczesne komputery są wynikiem wieloletniej ewolucji maszyn, które przekształcając się z najprostszych tworów przeistoczyły się
w obecnie używane komputery wysokiej klasy.