Asertywność to zdolność do otwartego i bezpośredniego wyrażania swych myśli, uczuć, pragnień i poglądów, respektujący jednocześnie uczucia, poglądy i opinie drugiego człowieka. Asertywność to także styl komunikowania się umożliwiający bezpośrednie, uczciwe i stanowcze wyrażanie wobec innych swojego stanowiska.
Zachowania asertywne wiążą się bezpośrednio ze zdolnością do ekspresji i obrony swego terytorium psychologicznego, z jednoczesnym szacunkiem dla terytorium drugiego człowieka. Asertywność związana jest głęboko z poczuciem własnej godności i szacunku do samego siebie. Herbert Fenterheim - pionier treningu asertywności twierdził: ‘Jeśli masz wątpliwości, czy dane zachowanie jest asertywne, sprawdź, czy choćby odrobinę zwiększa ono twój szacunek do samego siebie. Jeżeli tak, jest to zachowanie asertywne. Jeżeli nie - nie jest ono asertywne’.
Asertywności można się na szczęście nauczyć. Nie jest to łatwy i natychmiastowy proces. Często mamy bardzo silnie zakorzenione nawyki i działamy w sposób niemalże automatyczny. Boimy się również podejmować eksperymenty i próbować zmieniać nasz repertuar zachowań. Jednak ten wysiłek może przynieść wspaniałe owoce. Czasami życzliwość i opanowanie jednej osoby może wpłynąć na całe otoczenie. Asertywność oznacza także zdolność do ochrony własnego stanowiska. Jeśli potrafimy odrzucać zarzuty drugiej osoby, nie deprecjonując jednocześnie jej poczucia godności, możemy łatwiej i szybciej przekonać te osobę do naszego zdania, wzbudzić jej zainteresowanie, zamiast gniewu czy lekceważenia. Dobrym przykładem zdania asertywnego jest stwierdzenie ’szanuje Twoje poglądy, ale pozwól mi wyrazić moją opinie: otóż moim zdaniem…’. W tym stwierdzeniu obie strony są OK., nie ma wygranych, ani pokonanych. Pojawia się cos w rodzaju dojrzałego partnerstwa. Asertywność to także większa autentyczność, poprzez danie sobie prawa do wahania się, pytania się i szukania informacji, wypowiadania swoich kontrowersyjnych opinii, wyrażania trudnych uczuć (takich jak np. smutek, czy lęk) i w końcu otwartego mówienia ‘nie’.